විතුඩ | Vithuda

- ලංකා | ROSE : by Kasun Samarathunge #. මං කැමතියි අර පාසැල් යන කාලෙ පෙම්වතියන්ට ලිව්වාය කියන කවියැයි සැක කළ හැකි රචනා ළඟින් අපේ සංවාදය ආරම්භ කරන්න. ඒකද විදුර ඩයස්ගෙ ලිවීමේ ආරම්භය? සපුගස්කන්ද කණිෂ්ටේ - දැන් ඒක සෝභිත විද්‍යාලය - තුනේ හෝ හතර පංතියෙදි ලියපු කවි රචනාවක් මට යාන්තන් මතකයි, ඒකෙ තිබුණා 'අපි වෙමු මල් වැනි පුංචි ළමයි' කියල කොටසක්. මේක දැකපු මගෙ අම්ම කිව්ව 'වෙමු අපි පුංචි ළමයි මල් වැනි පුංචි ළමයි' කියල පද එහෙ මෙහෙ කරන්න කියල. මා ලියූ කවියක පැරැණිතම මතකය ඒක. මට හිටිය ලාල් නමින් මාමා කෙනෙකුයි බාප්ප කෙනෙකුයි. බාලාංසෙ, එක දෙක වසරවල මම මොල්ලිගොඩ පල්ලිය ඉස්කෝලේ ඉගෙන ගන්න කාලේ පාසල් ඇරුණු වහා දිව යන්නේ, නිවාඩු දවසට ගිහින් ඉන්නේ, ලාල් මාමලෑ ගෙදර. ඔහු හොඳ රසිකයෙක්. කැසට් පීස්වල සිංදු රෙකෝඩ් කරගෙන ඇවිත් ඔහු නිතර අසනව. ඔහු අසන ගී අතර පෙමාතුර හැඟුම්, සීත රෑ යාමේ ආදී ගීත මට කටපාඩම්, අර්ථය දන්නෑ. ඒත් පංතියේ සිංදුවක් කියන්න කිව්වම කාලයක් මම ගැයූ 'ළමා' ගී ඒවා. තුන වසරෙදි සපුගස්කන්ද කණිෂ්ට විද්‍යාලයට මාරුවෙන්නෙ මාකොළ පදිංචියට ආවම. එතකොට අපි නවතින්නෙ ලාල් බාප්පාට අයිති ගෙද...

මූණත්තහඩුවට වෙන්න ගිය දේ අද උදාසන, ඇඳිරි නීති සිදුරින් පැන, දෛනික අඩුම කුඩුම ගෙනෙනුව අංගාණියට යාමට අවසර ලැබිණ. පුද්ගලික වෙළෙඳසලක  විදුරුදොර හැරෙද්දිම සෙකියුරිටිතුමා උණබලනය මගෙ අල්ලට හළා, නළලතට සැනිටයිසර් විදින්නයි ලැහැස්තිය. මා මූණතහඩුව බේරගත්තේ අනූනවයෙන්.  මං හිතන්නෙ ඔහු අතිශය වෙහෙසට පත්ව උන්නෙ, අවිච්චින්නව හිටගෙන වැඩ කිරීමටයි ඔහුට නියමව ඇත්තේ. වයසටත් වැඩි වියපත් බවක් ඔහු මුහුණේ තැවැරී තිබුණා. ඒසී ශාලාවක් තුළ දහඩිය වැගිරෙන කයක් ඔසවගෙනහුන් ඔහු මුහුණ රතුව හැකිලෙනු දිටිමි. කෝවිඩ් 19 කොරෝනාවේ වැඩි විපත් පවතින්නේ වියපත් අයට. එහෙත් අවදානම නොතකා ඔහුට රාජකාරියෙහි නියුක්ත වන්නට සිද්ධ වෙනව. ඇතැම් විට එය තරුණ අවධියේ ඔහුගේම පුද්ගලික වරදක ප්‍රතිඵලයක් විය හැකී. එහෙත් බොහෝවිට මේ සමස්ථ ලංකාවේ වරදක් නොවේද? ත්‍රිවිලර් අනාගතය මෙරට වැඩිහිටියන්ට සතුටින් විශ්‍රාම යා හැකි සිස්ටම් එකක් හදන්නේ කවුද කවදාදැයි කෙසේ වුව අප දකින්නේ බොහෝ විශ්‍රාමිකයින්ගේ අවසානය සෙකියුරිටි! ඇතැම්විට ඉන් ඔවුන් මුදවා ගත නොහැකි තරමට එය ඔවුනට පහසුයැයි හැඟෙන ඉපැයුම් ක්‍රමයක්. එය සමාන වන්නේ 'මෙරට ⁣බොහොමයක් තරුණයින් සියල් ශක්‍යතා...

පාසලේ - පංතියේ  මිතුරෙකුගෙන් දුරකථන ඇමැතුමක්; "මචං කාලෙකින්, ! කොහොමද උඹට - උදව්වක් ඉල්ලා ගන්න කථා කළේ, ඒකාලෙ උඹ ඩිබේටිං ටීම් එකේ  මතකද දුන්නු ගේම් , උඹ තමයි පට්ට කථිකය, නිවේදකය, ඒ විතරකයැ මහ ලේඛකයනේ අපේ, ... , උඹ තරගෙකට එත්දි ගම්වල 'චූ' ඉස්කෝලවල විතරක් නෙමෙයි කලම්බු උනුත් නැගිටල යනව මට මතකයි, මතකද අපේ උං කෙල්ලන්ටත් ලියුං ලියෝ ගත්ත උඹට කියල, ඇයි බං ඒකාලේ මගෙ නමින් පත්තරවල පලවුනේම උඹ ලියපුවනෙ, අනේ මචං ටිකක් හදිසියි, දන්නවනෙ ලයිෆ් සෝ බිසී, උඹ ඒකාලෙ ගත්ත සෙටිෆිකේට් ස්වනියර්ස්  තියෙනවද, අනේ ප්ලීස් ඒව පොඩ්ඩකට දීපං,  ඉස්කෝල‍ෙම මගේ යාලුවෙක්ට, උගෙ ළමයව ඉස්කෝලෙට දාන්න, ඌට ඩොකියුමන්ට්ස් ටිකක්  හදා ගන්න සාම්පල්ස් හොයනව! පහුවෙනිදම රිටර්න් කරනව ෂුවර්.." ඔහු කුමක් නම් පිලිතුරු කියන්නද ; උපන්දා සිට ගෙන් ගෙට මාරු වූ මහ කුලී කරුවකු වූ ඔහුට ජීවිතය පමණක් ඉතිරි වී තිබෙන වග , අනේක විධ කුණාටු අස්සේ ජීවිතයවත් බේරා ගැනීමට පමණක්  සමත් වී ඇති බව , සොරකම් කළ සහතිකවලින් දරුවන් පාසලකට ඇතුලත් කිරීම නොහොබිනා බව, ඊට උදව්වන්නාද වංචාකාරකැයි දැනෙන බව, කියන්නට සිත් වුවද කරබා ගත්තේය, " ම...

බොහෝ අර්බුධ  ගැටලු ප්‍රශ්න  හමුවේ ලොව විශාල වශයෙන් දුකට පත්වන්නේ දරුවන්, මක්නිසාද හේතුවක් තේරුම් ගන්න බැරි වයසේදීම ඔවුනට අත්විඳින්නට සිදුවන ඇතැම් අත්දැකීම්  අතිශය ...

'ජෝඩු' නම් දෙකකි, එහෙත් විටක දෙදෙනෙකි, දෙවගකි, පාර්ශව හෝ ජාති කිහිපයකින් දෙකක් උක්තකර ගැන්මකි, 'අලුත බැඳපු ජෝඩුව' මේ අතරින් වඩාත් ප්‍රචලිත ජෝඩුවයි, විවාපත් වූ දා පටන් දින මාස කිහිපයක් යනතුරු එලෙස නව යුවලක් හැඳින්ව‍ේ. සමහරු වයසට ගියත් අලුත බැඳපු ජෝඩුවක් වගේ යි කියති, එනම් සතුටින් කෙළිලොල්ව ජීවත්වන බවට පලකරන යෙදුමක්ය ඒ. , ජාඩියට මූඩිය වගේ හිටියට ඔය ජෝඩුව කොච්චරවත් වලි යනුවෙන් හැඟවෙන්නේ ටිකක් පරණ වනවිට ජෝඩුවේ කල්කිරීයා අවධානයෙන් ඉන්න ගමේ ගෑනුය, 'ජෝඩු දාලා' යන්න අන් හැඟවුමක් කරයි; නීතිය‍ෙ  එක් නොවුන, එක අස දැවැටෙමින් යන දෙදෙනෙක් අරඹයා එසේ අවඥා සහගතව කීවද 'ඔතන කට්ටිය ජෝඩුව බැගින් එන්නැ'යි කරන විධානයකදී අවඥාවක් රහිත දෙදෙනා බැගින් යන්න ඉස්මතු කෙරේ, යතුරු පැදියක නැගැ යන ගැහැණු පිරිමි යුවලක් ජෝඩු දා යනව කියන්‍ෙනේ නොක්කාඩුවට ද සරදමටද? ' ජෝඩු කරනවා ' යන්න වාච්‍යාර්ථයද ඉක්මවා යන්නකි, දෙපලක දෙදෛනක් එක් කිරීමට තතනන වෑයම එයින් හැඟවේ, ජෝඩු වෙලා යනු වෑයමකින් තොරව එකවීමක්ද 'ජෝඩු කරන්නැ'යි කපුවකුට කීමේදී ආයාචනාත්මකව  ජෝඩු කිරීමකට යෝජනා කිරීමක් ද හඟවයි. ...

මහ  පොලවෙ  පුංචි ඉඩක  ලූ ඉටි රෙද්දක් මත සුවඳැල් කෙසෙල් ඇවරි කිහිපයක්, කොළ මිටි දෙක තුනක්, හබරල හිඟුරල ඉන්නල වෙරලු ලොවි  අච්චාරු සීරුවට අඩුක් කොට ඇත, "අම්මේ මේ කෙසෙල් කීයද?" " අනේ මහත්තයෝ බර හරිද බලන්න" "මහත්තයම ගාන හදල කියන්න," "  මදි නම් මේ කෙසෙල් ගෙඩි දෙකත් දාගන්න සල්ලි එපා මේකට . . . " අව්‍යාජ වියළි හිනාවක් යාන්තමින් හෙළන ඈ ඔත්පල සුදු කොණ්ඩය, කලු ගැහුණු අතඟිල්ලෙන් සෙමෙන් සකසයි... ඈ කෑගසන්නේ නැත.. අපේ හිත් ඇතුලෙන් කෑ ගැස්සේ . . . එක අම්ම කෙනෙක් ඉන්නවා පහන්තිර පැකට්ටු වැල් අතින් ගෙන ඇවිදින, " පුතේ " කියන ගමන් ඈ ඒ වැලක් මවෙත දිගුකරන, "අනේ අම්මේ ගිය ඉරිද ගත්තු තිර ඉවර නැහැ තාම," මම එහෙම කියද්දිත් මඳ හිනාවෙන් අසා සිටින, ඒ බැල්මට නතුව තව පහන්තිර වැලක් මිලට ගත්තත් ඒ හිනාව එහෙම්මම පාන, "මෙච්චර පහන්තිර කන්නද" අසන බිරින්දෑ කෙනෙක් ගෙදර ඇතිබව නොදන්න . . . එක අම්ම කෙනෙක් ඉන්නව පහන්තිර පැකට්ටු වැල් අතින් ගෙන ඇවිදින ...! ඉරිදා පොලේ මෙවැනි මවුවරු - පියවරු රැසකි  ! ඔවුහු අපේ ගමේ කොහේ හෝ කොනක ජීවත් වන දරුවෙකුට රස මසව...

සිව් වස ඉකුත් වියැති මපුතු සිය සුරතින් ගත් කතුරින්, හිස තන්හි තන්හී මුඬු කරගෙන, මට මඳසිනා පහළ විය ඒ සිඟිති පෙනුමට, ගෙනැ ගියෙමි බාබර්-කරණවෑමි සොහොයුරාණ වෙතට ! බෝසත් සිදුහත...