'ජෝඩු' නම් දෙකකි, එහෙත් විටක දෙදෙනෙකි, දෙවගකි, පාර්ශව හෝ ජාති කිහිපයකින් දෙකක් උක්තකර ගැන්මකි,
'අලුත බැඳපු ජෝඩුව' මේ අතරින් වඩාත් ප්‍රචලිත ජෝඩුවයි, විවාපත් වූ දා පටන් දින මාස කිහිපයක් යනතුරු එලෙස නව යුවලක් හැඳින්ව‍ේ. සමහරු වයසට ගියත් අලුත බැඳපු ජෝඩුවක් වගේ යි කියති, එනම් සතුටින් කෙළිලොල්ව ජීවත්වන බවට පලකරන යෙදුමක්ය ඒ. , ජාඩියට මූඩිය වගේ හිටියට ඔය ජෝඩුව කොච්චරවත් වලි යනුවෙන් හැඟවෙන්නේ ටිකක් පරණ වනවිට ජෝඩුවේ කල්කිරීයා අවධානයෙන් ඉන්න ගමේ ගෑනුය,
'ජෝඩු දාලා' යන්න අන් හැඟවුමක් කරයි; නීතිය‍ෙ එක් නොවුන, එක අස දැවැටෙමින් යන දෙදෙනෙක් අරඹයා එසේ අවඥා සහගතව කීවද 'ඔතන කට්ටිය ජෝඩුව බැගින් එන්නැ'යි කරන විධානයකදී අවඥාවක් රහිත දෙදෙනා බැගින් යන්න ඉස්මතු කෙරේ, යතුරු පැදියක නැගැ යන ගැහැණු පිරිමි යුවලක් ජෝඩු දා යනව කියන්‍ෙනේ නොක්කාඩුවට ද සරදමටද? ' ජෝඩු කරනවා ' යන්න වාච්‍යාර්ථයද ඉක්මවා යන්නකි, දෙපලක දෙදෛනක් එක් කිරීමට තතනන වෑයම එයින් හැඟවේ, ජෝඩු වෙලා යනු වෑයමකින් තොරව එකවීමක්ද 'ජෝඩු කරන්නැ'යි කපුවකුට කීමේදී ආයාචනාත්මකව ජෝඩු කිරීමකට යෝජනා කිරීමක් ද හඟවයි.
මිනිසාට මෙන්ම සතුන් විෂයේද ජෝඩුව පදය යොදාගනු ලබයි, කුරුලු ජෝඩුව එවැන්නකි, එහෙත් 'උන්' යට කී යුවලකට උපමාවක් කිරීම වැඩි සිරිතකි, 'උන් දෙන්න හරියට කුරුලු ජෝඩුවක් වගේ'යි.
ජෝඩුවට ලිංග බේදයක් නැත, පිරිමි ගැහැණු , ගැහැණු ගැහැණු , පිරිමි පිරිමි දෙදෙනකු හැඳින්වීමටද යොද ගනු දැකිය හැක, ඒ අනුව එහි නිෂ්චිත බැදීම් අරුතක් නැත, එහෙත් කුමන හෝ බැඳීමක් පෙන්වයි, පිරිමි ගැහැණු කිහිප දෙනෙක් අතරින් සුවිශේෂි දෙදෙනකු , මිතුරු හෝ වෙනයම් හේතුවකින් ජෝඩු හඳුනා ගැනේ, පාසලේදී මැරෑටිකම් කරන කොල්ලන් දෙදෙනකු අමතන ගුරුවරයා කියන්නේ "ඔය ජෝඩුව මෙහෙ එනව" "මාර/කදිම ජෝඩුවක් නෙව මේ" වැන්නකි.
ජෝඩුව යන්න අප්‍රාණ වාචීවද යෙදේ , සපත්තු /සෙරෙප්පු ජෝඩුව ඒ අතරින් ප්‍රසිද්ධය, මක්නිසාද කිසිදා වෙන් නොකළැකි අවියෝජනීය බැඳීමක් සපත්තු සෙරෙප්පු දෙකකට ඇත, එකක් නැති වුවහොත් අනෙකේ පැවැත්මක් නැති බැවිනි, එබැවින් එහි ජෝඩුව යන්න අනිවාර්ය යෙදුමක් වන්නේය,
පාලුවේ ඉන්න ජෝඩුවක්, ජෝඩු කිහිපයක් කාඩ් ක්‍රිඩාවට පෙළඹුනහොත් බලන්නේ ද ජෝඩුයි, එවිට එය ක්‍රිඩාවක නමකි, එහිදී අහඹු ලෙස සමාන ලකුණින් යුත් පත් දෙක බැගින්, තමන් ලබන වැඩිම ජෝඩුපත් සංඛ්‍යාව තම ජය තහවුරු කරනු ඇති.
සමහරු ජෝඩුවකට වැඩි සැලැකිලි දක්වා 'හා දෙජෝඩුව කොහෙ ගියේ'ද ' කරාබු දෙජෝඩුවක් ' වැනි මුග්ධ බස් නඟයි, දෙජෝඩු නම් ජෝඩු දෙකකි එවිට ගණන හතරකි.
දෙකක් - දෙවගක් දැක්වීමේ ලා හැම විටම ජෝඩු පදය නොයෙදේ වහරනුසෙරෙන් සපයා ගත යුත්තකි, පොල් ගෙඩි ජෝඩුවක් දෙන්න , මල් ජෝඩුවක් නෙලන්න , කාර් ජෝඩුවක්, ලී ජෝඩු, ආදී අවස්ථා නොඇසෙන සුලුයි, යෙදුවද වරද කිමැයි කෙනෙකුට අසනු හැකි, ඒවා අතරින් 'අගමැති ජනපති ජෝඩුව ' යි කීවද එය ගැලැපෙන්නේ අගමැති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා සහ ජනපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා දෙදෙනා හැඳින්වීමට කාලයක් යෙදූන යෙදුමක් ලෙස පමණි.
ලෝකයේ උත්තම ජෝඩුව - මව සහ දරුවාය, කුඩා වදනක පිහිටින් අප එය විසඳා ගමු,
"දො" යනු දෙකකි, "ළ" යනු හදවත් ය, "දුක" නම් තෘෂ්ණාව හෝ කැමැත්ත ආසාව දැක්වීමකි, හදවත් ජෝඩුවක ආසාව දොළදුක නමි. ගර්භනීයව සිටියදී මවත් දරුවාත් එක විටෙක එකම කෑමකට හො වෙයම් දෑකට ආසා කිරීම මින් පැහැදිලි කෙරේ.
හදිසියේ කෙටෙන මේ සටහන නිමාවට ඒ පේළියම ඇති,
එහෙත් කිව යුතුයි
'දැං ජෝඩු නැත, ඇත්තේ ඩබල්ය',
"හරිම ඩබලක්ය, දෙන්නා ඩබල් දාති, ඩබල කොයිද යති, උණු ඇල් ඩබල් එකක්, පිස්සුද ඩබල් වෙති. වඩාත් බිය ඩබල් Game කාරයින්ටය."
මේවා ඩබල් එකේ ලියාගතිමි!
